تک فرزند ها( منتشر شده در روزنامه ی قدس )

تک فرزندی و تنهایی امپراتورهای کوچولو

شخصیت تک فرزند ها

تک فرزندی ها به احتمال زیاد افرادی خواهند شد که در برخی از مراحل رشد و شخصیت دچار اشکالات و اختلالاتی خواهند بود. از طرفی احتمال بسیار زیادی وجود دارد که کودکان تک فرزند در بُعد شخصیتی افرادی شوند خودشیفته، تمامیت‌خواه و انحصار طلب، حسود، خودخواه، کم تلاش، پرتوقع با پشتکار پایین، تنبل، با مسؤولیت‌پذیری و مهرورزی حداقلی، ناتوان در فعالیت‌های تیمی و جمعی، نیاز به توجه بسیار بالا و صبر و تحمل پایین.

درباره شکل‌گیری شخصیت کودک در خانواده تک‌فرزند باید گفت: از یک‌‌طرف تک فرزند به صورت اتوماتیک در سنین ابتدایی رشد در خانواده می‌آموزد که همیشه مرکز و کانون توجه باشد و رفع نیازهایش در اولویت باشد و یک احساس خاص بودن نیز در وی ایجاد خواهد شد.

اما از طرف دیگر با ورود به اجتماع یا در سنین بالاتر از سن بلوغ، جامعه به اندازه‌ای که خانواده به وی توجه و نیازهایش را برطرف کرده است، به وی توجه نخواهد کرد و همچنین بسیاری از نیازهایش معطل خواهد ماند و به این صورت وی دچار احساس ناکامی و شکست خواهد شد و طبیعتاً سن بلوغ سنی بحرانی و حساس است و خودِ این مرحله به اندازه کافی نوجوان را درگیر تلاطم و نوسان خواهد کرد و با همراه شدن احساس ناکامی و شکست احتمال بسیار بالایی دارد که وی را برای خلاصی و رهایی از درد و رنج و ناکامی به اولین و نزدیک‌ترین و در دسترس ترین آسیب اجتماعی هدایت کند.

در واقع در سنین اولیه، تک‌ فرزند، یکه تاز بدون رقیب میدان جلب توجه، ارضای نیاز و مهرورزی والدین است و اساساً چون رقیبی ندارد، نمی‌آموزد که خیلی از داشته‌هایش را تقسیم کند.

کوله‌باری از شکست بر دوش تک فرزند ها

این کودک نمی‌آموزد که مسؤولیت پذیر باشد، نمی‌‌آموزد که صبوری کند، نمی‌آموزد که خاص نیست، نمی‌آموزد که در مواردی ارضای نیاز دیگری بر ارضای نیاز وی اولویت دارد و باید صبوری کند و پذیرش داشته باشد. نمی‌آموزد که دیگری را نیز باید به رسمیت بشناسد و خیلی چیزهای دیگر را نمی‌آموزد و به ناگهان وارد اجتماع می‌شود و به یکباره جایگاه ویژه، انتظارات ویژه و جهان ویژه‌اش ترک بر می‌دارد و فرو می‌ریزد و از بین می‌رود و متوجه می‌شود که چون گذشته مورد توجه نیست.

متوجه می‌شود که اصلاً ویژه نیست و متوجه خیلی چیزهای دیگر می‌شود که هم ناخوشایند است و هم دردآور و یک کوله بار بزرگ از احساس شکست و ناکامی را با خود حمل خواهد کرد و ممکن است برای رهایی از این درد و رنج به خیلی از آسیب‌ها پناه ببرد.

بیایید جامعه‌ای را تصور کنیم که اکثر اعضای آن تک فرزند بوده‌اند. در چنین جامعه‌ای خالی از برادر، خواهر، عمه، عمو، خاله، دایی در واقع با انقراض خیلی از نسبت‌ها عواطف و احساسات و صمیمیت‌ها مواجه خواهیم بود. حتی تصور آن نیز هم دلتنگی‌آور است و هم ترسناک. پس بیایید هم تلاش کنیم و هم امیدوار باشیم که هیچ خانواده و هیچ پدر و مادری چنین جنایت هولناکی مرتکب نشود.

تک فرزندی به خودی خود یک بیماری است (استنلی هال)