مغز و قدرت-تاکنون به رابطه ی مغز و قدرت فکر کرده اید ؟

برای درک بهتر ارتباط مغز و قدرت این مقاله را تا انتها بخوانید . اگر قدرت، یک داروی طبی بود، حتما با آن یک لیست طولانی، از عوارض جانبی همراه میبود شاملِ: این دارو (قدرت ) اعتیاد می آورد، سرمست میکند، و از همه بدتر فساد به همراه می آورد.

اما آیا قدرت میتواند باعث آسیب مغزی شود؟

داچر کلتنر استاد روانشناسی دانشگاه برکلی، دو دهه بر روی افراد صاحب قدرت تحقیق نمود. به عقیده او افراد صاحب قدرت، به تدریج شبیه بیمارانی می شوند، که دچار ضربه مغزی شده اند. قدرت باعث ضعف در تسلط به رفتارهای شخصی، عدم درک خطر، و از همه مهمتر، عدم درک بقیه افراد میشود.

مایکل کراوس Kraus روانشناس دانشگاه شیکاگو، در یک پژوهش عکسهایی را حاوی احساسات مختلف انسانها بودند به کارکنان کتابخانه دانشگاه نشان دادند. کارمندانی که مقام بالاتری داشتن در درک احساسات عکسها، بسیار ضعیف تر از کارکنان معمولی بودند.

پژوهشی برای درک رابطه ی مغز و قدرت

دکتر اوبهی Obhi در آزمایشگاه عصب پژوهی خود در دانشگاه مک مستر کانادا با انجام یک پژوهش، نشان داد که چگونه قدرت باعث ضعف «حس همدردی» در افراد قدرتمند میشود. او با استفاده از تحریک مغناطیسی مغز، فعالیت قسمتی از قشر مغز را که « سیستم آینه ای» نامیده میشود اندازه گیری کرد.

هنگامیکه ما به فردی که گریه میکند نگاه میکنیم بی اختیار احساس گریه به ما دست میدهد. و یا هنگامیکه در دست فردی یک توپ پلاستیکی است و آنرا میفشرد ما هم بی اختیار چنین حرکتی را در دست خود حس میکنیم .

سیستم آینه ای در مغز

«سیستم آینه ای» در مغز مسئول این نوع رفتار ما هست. این سیستم همچنین مسئول « حس همدردی » یا Empathy است . وقتی ما فرد دردمندی را می بینیم و به نوعی همدردی میکنیم ، این به علت فعالیت سیستم آینه ای مغز است .

دکتر اوبهی و همکارانش، از تعدادی دانشجو درخواست کردند که به مدت چند روز فقط در مورد زمانی از زندگیشان که احساس قدرت میکردند مطلب بنویسند. از تعدادی دیگر از دانشجو خواستند که در مورد زمانی از زندگی که فردی به آنها مسلط شده و آنها را ضعیف می پنداشته، بنویسند.

سپس فعالیت «سیستم آینه ای» در قشر مغز این دو گروه ارزیابی شد. دانشجویانی که در باره قدرت خود نوشته بودند، به میزان قابل توجهی فعالیت کمتری در «سیستم آینه ای» از خود نشان دادند، به عبارت دیگر «حس همدردی یا empathy» در آنها ضعیف تر شده بود. مسلما این آزمایش کوتاه مدت باعث تغییر دائمی مغز نمیشود ولی آگر پدیده «قدرتمداری» برای ماهها و یا سالها ادامه یابد، این تغییرات در مغز دائمی خواهد شد.

دکتر اوبهی و همکارانش، همان پروژه را تکرار کردند ولی اینبار به دانشجویان راجع به « سیستم آینه ای» و تاثیر قدرت توضیح دادند. با کمال تعجب نتیجه پژوهش هیچ تغییری نکرد و همچنان حس همدردی در دانشجویانی که راجع به قدرت نوشته بودند، ضعیف ماند.

از دیگر دستاوردهای سیستم آینه ای مغز

از دیگر دستاوردهای سیستم آینه ای در رابطه با مغز و قدرت این است که ، موقعیت سیاسی و یا اجتماعی ، تغییرات مغزی مربوط به قدرت را ایجاد نمیکند ( چون دانشجویان مورد پژوهش هیچ موقعیت اجتماعی برتری نداشتند) ، بلکه قدرتمداری ، « حالتی ذهنی» است. اوبهی معتقد است که این حالت در رییس جمهوران، رییس شرکتها، هنرپیشه ها و حتی در خانواده هایی که یک همسر غالب است، دیده میشود.

دیوید اوئن Owen نورولوژیست انگلیسی که همچنین عضوی از پارلمان انگلستان است، در مقاله ای در مجله Brain، در سال ۲۰۰۹، نام « سندرم غرور Hubris» را بر روی علائم بیماری ناشی از قدرت گذاشته است . به عقیده او‌ برای جلوگیری از این سندرم باید افراد نزدیک به فرد قدرتمند، به طور دائم تغییر رفتار ، و عدم حس «همدردی» او را، به وی گوشزد کنند، و یا فرد صاحب قدرت باید هر از چند گاه از اریکه قدرت پایین آورده شود.