ذهن و رفتار -نیرومندترین عامل شکل دهنده به ذهن ما، مشاهدات ماست

اشاره شد که کنترل رفتار ما در گرو مدیریت ذهن است و برای این منظور باید بتوانیم سازوکارهایی که بر ذهن ما تاثیر می گذارند را شناسایی و مدیریت کنیم. در نوشته اول به مدیریت زبان اشاره شد و در این نوشته به دومین سازوکار پرداخته می‌شود

مدیریت مشاهدات :

زدست دیده و دل هر دو فریاد
که هرچه دیده بیند دل کند یاد.

یکی از نیرومندترین عوامل شکل دهنده به ذهن ما، مشاهدات ماست. آنچه را که آدمی مشاهده می کند، در ذهن او ثبت میشود و به دنبال آن فرد انگیزه پیدا می کند تا آنچه را دیده است، به رفتار تبدیل کند.

مشاهده……… ذهن……… رفتار

چرا در بازار، احتمال خرید ما علیرغم عدم نیاز افزایش می یابد؟

چرا رنگین بودن سفره غذا، و مشاهده خوردن دیگران، احتمال پرخوری ما را افزایش می دهد؟

چرا مشاهده رفتار هنرپیشه ها در تلویزیون، احتمال تکرار رفتار آنها را توسط بیننده افزایش می دهد؟
به نظر می رسد که در تمام این مثال های همانند بسیاری از موارد دیگر این مشاهدات ماست که با برنامه‌ریزی کردن ذهن ، ما را آماده چنین واکنش هایی می کند.
مطالعات و تحقیقات آلبرت بندورا، روان شناس بزرگ کانادایی نشان داد که بخش زیادی از یادگیری های انسان تحت تاثیر چیز هایی است که مشاهده می کند
دقت کرده اید که هر گاه مردم در فیلم های اقای مهران مدیری تکه کلامی را مشاهده می کنند، بلافاصله آن را تکرار می کنند؟ مشاهده رفتارهای پرخاشگرانه، احتمال تکرار آن را افزایش می دهد. توجه فراوان به اموال و دارایی دیگران، می تواند حالت حسادت و یا غم و اندوه را در ما ایجاد کند.

یکی از هیجان های مهم انسانی که اتفاقاً از دوام و بقا زیادی نیز برخوردار است، “غم و اندوه” است.

گاهی این هیجان به این دلیل در انسان بوجود می آید که او چیزی را مشاهده کرده و ذهن خواهان آن شده است، اما در عمل امکان تحقق آن برای او وجود ندارد. به همین دلیل است که شاعر ایرانی قصد دارد با ساختن خنجرفولادی ، ابتدا دیده خود را از بین ببرد، تا دل او آرام گیرد. افرادی هستند که با رفتن به یک مسافرت به جای آن که لذت و شادی شان افزایش یابد، دچار غم و اندوه می شوند، زیرا در این سفر چیزهایی را مشاهده کرده اند، اما امکان دسترسی به آنها را ندارند.

مشاهده فیلم های “پورن” که توسط عده‌ای به منظور افزایش لذت جنسی استفاده می شود، نه تنها به این هدف کمک نمی کند، بلکه به دلیل اینکه امکان عملی هر آنچه فرد دیده است وجود ندارد، رضایت جنسی او را کاهش می دهد.

بنابراین، توصیه شده است که به منظور آرامش ذهن و مدیریت رفتار، تلاش کنیم تا ورودی به ذهن را مدیریت کنیم و به مشاهده چیزها و کسانی بپردازیم که در راستای نیاز ها (نه خواست ها) و اهداف ماست. در دنیای مدرن تکنولوژی، امکان مشاهده چیز های زشت و زیبای فراوانی را برای آدمی فراهم آورده است، اما بدون شک همه آنها مورد نیاز ما نیست و به اهداف ما در زندگی کمک نمی کند.

انسان توانمند باید بتواند دست به گزینش بزند و دیده خویش را به مشاهده چیزهایی تربیت کند که موجب آرامش ذهن و رفتار شایسته شود. این تمرین نیز همانند مدیریت زبان تمرینی است سخت اما شیرین و پر فایده. موفق باشید.