تئوری ذهن چیست و چه مشکلاتی دارد ؟

تئوری ذهن ، یک مهارت اجتماعی – شناختی مهم است که شامل توانایی فکر کردن در مورد وضعیت‌های ذهنی خود و دیگران می‌شود، مانند هیجانات، باور‌ها و دانسته‌ها که می‌توانیم آن را توانایی ذهن خوانی نیز بدانیم.

چرا به این توانایی « تئوری ذهن » گفته می‌شود؟ 

روانشناسان عقیده دارند طرز فکر ما در این مورد که در ذهن فرد دیگر چه می‌گذرد دقیقا تئوری ذهن است. ما هر چند می‌توانیم پیش بینی‌هایی بکنیم اما راهی مستقیم برای اینکه بدانیم آن فرد دقیقا به چه چیزی فکر می‌کند، نداریم.

تنها چیزی که می‌توانیم به آن تکیه کنیم، تئوریهای‌مان هستند که بر اساس چیزی که دیگران می‌گویند، رفتاری که دارند، چیزی که در مورد شخصیت‌شان می‌دانیم و برداشتی که از نیت‌هایشان داریم شکل می‌گیرند.

چرا تئوری ذهن مهم است؟

بروز تئوری ذهن طی دوران رشد، ضروریست. بچه‌های کوچک معمولا خودمحورترند و نمی‌توانند به وضعیت‌های ذهنی دیگران فرک کنند.

با بالا رفتن سن، تئوری ذهن شان ظاهر شده و تدریجا رشد و تکامل پیدا می‌کند. رسیدن به یک تئوری ذهن قوی، نقش مهمی در دنیای اجتماعی ما دارد و بر درک ما از طرز فکر دیگران، پیش بینی رفتارهایشان، تعاملات اجتماعی و حل اختلافات میان فردی کاملا تاثیر می‌گذارد.

برای تعامل با دیگران باید …

ما برای اینکه بتوانیم با دیگران تعامل داشته باشیم باید بتوانیم وضعیت‌های ذهنی آنها را بفهمیم و درک کنیم که وضعیت‌های ذهنی آنها چگونه بر رفتارهایشان اثر می‌گذارد.

تئوری ذهن به ما اجازه می‌دهد نیت‌ها و منظورهای دیگران را بفهمیم و همچنین درک کنیم که در سر دیگران چه می‌گذرد، که شامل ترسها، آرزوها، باورها و توقعاتشان می‌شود. تعاملات اجتماعی می‌توانند پیچیده باشند و درک اشتباه از آنها می‌تواند آنها را پیچیده‌تر هم بکند.

اگر بتوانیم در مورد طرز فکر دیگران، به ایده‌های بهتری برسیم بهتر خواهیم توانست واکنش مناسب را نشان بدهیم.

تکامل تئوری ذهن

رشد مهارت تئوری ذهن

مراحل تئوری ذهن

مطالعه‌ای دریافت بچه‌ها تدریجا با افزایش سن، به پنج مهارت متفاوت از تئوری ذهن دست پیدا می‌کنند. این مهارتها از ساده‌ترین تا سخت‌ترین به ترتیب چنین هستند:

درک اینکه دلیل اینکه کسی چیزی را می‌خواهد ممکن است با دلیل یک نفر دیگر برای خواستن همان چیز متفاوت باشد.

در ک اینکه آدمها می‌توانند در مورد یک چیز یا یک موقعیت، عقاید متفاوتی داشته باشند.

درک اینکه آدمها ممکن است ندانند یا این دانش را نداشته باشند که چیزی درست است.

درک اینکه آدمها می‌توانند باورهای اشتباهی در مورد دنیا داشته باشند.

درک اینکه آدمها می‌توانند احساسات پنهان داشته باشند، یا ممکن است یک جور رفتار کنند اما احساسشان جور دیگری باشد.

همچنین مطالعات دریافته‌اند تئوری ذهن می‌تواند متغیر باشد. به عبارتی دیگر، ممکن است بچه‌ها بتوانند در برخی از شرایط، تئوری موقعیت‌ها را درک کنند، اما در شرایطی دیگر این توانایی را نداشته باشند.

البته بچه‌ها می‌توانند در سن ۴ سالگی از پس بیشتر کارهای مربوط به تئوری ذهن بربیایند، اما رشد و پرورش این مهارت تا سالهای نوجوانی و حتی بزرگسالی تداوم دارد. برخی پژوهشها نیز نشان می‌دهند تفاوتهای افراد در مهارتهای تئوری ذهن ، مرتبط با شایستگیهای اجتماعی کودک است.

بنابراین جای تعجب ندارد که بچه‌هایی که بهتر می‌توانند به طرز فکر دیگران فکر کنند، مهارتهای اجتماعی قوی‌تری دارند.

روانشناسان چگونه تئوری ذهن را می‌سنجند؟

بچه‌ها ممکن است بدانند چیزی درست است (حقیقت دارد)

تست باور متفاوت برای سنجش تئوری ذهن

سالی یک سبد دارد و آن یک چعبه

سالی یک تیله در سبدش می‌گذارد و اتاق را ترک می‌کند.

وقتی سالی می‌رود، آن تیله را از سبد برمی‌دارد و در جعبه‌ی خودش می‌گذارد.

وقتی سالی برمی‌گردد، از بچه‌ها که شاهد ماجرا بوده‌اند پرسیده می‌شود فکر می‌کنند سالی کجا دنبال تیله‌اش می‌گردد (سالی فکر می‌کند تیله‌اش کجاست).

جواب بچه‌ها چه چیزی از تئوری ذهن‌شان را نشان می‌دهد؟

روش های پیشرفته ارزیابی تئوری ذهن

مشکلات تئوری ذهن

اوتیسم

شیزوفرنی

تکامل تئوری ذهن